Niedługi film o szkole         Strona internetowa szkoły           Profile naszych klas

Materiały do nauki historii

 

Poleć znajomym

Spis treści

 

Partie polityczne na ziemiach polskich

 

1. Cechy partii politycznych

a. partia polityczna to dobrowolna organizacja, reprezentująca interesy określonej grupy społecznej, zmierzająca do zdobycia lub utrzymania władzy państwowej

b. każda partia polityczna posiada:

  statut, czyli dokument, który zawierał zbiór zasad jej działania

– program polityczny – wykaz celów oraz sposobów ich osiągania

 

2. Narodowa Demokracja

a. powstanie w Szwajcarii Ligi Polskiej1887 r.

b. przekształcenie Ligi Polskiej Ligę Narodową1893 r.

c. powstanie Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego (SND) – 1897 r.

–  powstało z przekształcenia Ligi Narodowej

– przywódcą Ligi Narodowej był Roman Dmowski  (Myśli nowoczesnego Polaka)

d. program narodowej demokracji (endecji)

– kształtowanie nowoczesnego narodu polskiego

– hasło solidaryzmu narodowego – wzajemne wspieranie się wszystkich warstw społeczeństwa polskiego

– kierowanie się tzw. egoizmem narodowym

– dążenie do odzyskania niepodległości, ale bez ryzyka powstania ogólnonarodowego

 

3. Ruch ludowy

a. ruch ludowy najszybciej rozwijał się w Galicji

b. ruch ludowy reprezentował interesy chłopów i innych mieszkańców wsi

c. działalność księdza Stanisława Stojałowskiego

– wydawał pisma: „Wieniec” i „Pszczółka”

– propagował oświatę, czytelnictwo

– organizował kółka rolnicze

d. działalność Bolesława Wysłoucha

– wydawał czasopismo „Przyjaciel Ludu”

e. w  1895 r. zostało utworzone Stronnictwo Ludowe

f. w 1903 r. Stronnictwo Ludowe zostało przekształcone w Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL)

– Polskie Stronnictwo Ludowe dążyło do podziału ziemi dworskiej między chłopów

– wysunięcie haseł niepodległościowych

g. w 1913 r. Polskie Stronnictwo Ludowe uległo podziałowi:

– prawicowe Polskie Stronnictwo Ludowe „Piast” (PSL-„Piast”) Wincenty Witos

– lewicowe  Polskie Stronnictwo Ludowe „Lewica” (PSL-„Lewica”)Jan Stapiński

 

3. Początki ruchu robotniczego na ziemiach polskich

a. ruch robotniczy rozwijał się przede wszystkim w zaborze rosyjskim

– rozwojowi ruchu robotniczego sprzyjał rozwój przemysłu w zaborze rosyjskim

– sytuacja materialna i prawna robotników była bardzo trudna

b. w 1882 r. powstała Socjalno-Rewolucyjna Partia „Proletariat” Wielki Proletariat

– założycielem i przywódcą Wielkiego Proletariatu był Ludwik Waryński

– program Wielkiego Proletariatu nawiązywał do marksizmu

– Wielki Proletariat szybko został rozbity przez władze carskie

c. w 1888 r. powstał II Proletariat – również nawiązywał do marksizmu

 

4. nurt socjalistyczny ruchu robotniczego

a. utworzenie Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS) – 1893 r.

– głównym przywódcą Polskiej Partii Socjalistycznej był Józef Piłsudski

– znaczną rolę odgrywał również Bolesław Limanowski i Stanisław Wojciechowski

b. program Polskiej Partii Socjalistycznej

– walka o poprawę warunków życia i pracy robotników oraz sprawiedliwość społeczną

– walka o odzyskanie niepodległości przez Polskę

c. w Galicji powstała Polska Partia Socjalno-Demokratyczna Galicji i Śląska Cieszyńskiego (PPSD)

– założycielem i przywódcą Ignacy Daszyński

PPSD pod względem programowym zbliżona była do PPS

 

5. Nurt komunistyczny polskiego ruchu robotniczego

a. powstanie Socjaldemokracji Królestwa Polskiego (SDKP) – 1893 r.

b. program polityczny nawiązywał do idei marksistowskich

– hasło walki klasowej

rezygnacja z walki o niepodległość – uznanie jej za szkodliwą dla międzynarodowego ruchu robotniczego

– przekonanie, że zwycięstwo międzynarodowej rewolucji zlikwiduje wszelkie formy niewoli i problem granic między narodami

c. główni działacze

Julian Marchlewski

Róża Luksemburg

d. w 1900 r. SDKP przekształciła się w Socjaldemokrację Królestwa Polskiego i Litwy (SDKPiL)

 

Strona główna

Notatki z historii dla szkół ponadgimnajalnych zakres podstawowy

Notatki z historii dla szkół ponadgimnazjalnych zakres rozszerzony

Galerie ilustracji

Tematyczna bibliografia artykułów z miesięcznika "Mówią Wieki"