Niedługi film o szkole       Strona internetowa szkoły           Profile naszych klas

Materiały do nauki historii


 

Udostępnij na Facebooku

    





Spis treści

 

42. Narodziny monarchii stanowej

 

I. Geneza monarchii stanowych

1. Przemiany społeczne

a. upowszechnienie się systemu lennego

– wzajemne relacje określała dwustronna umowa

– udział wasali w rozstrzyganiu sporów – ławnicy

b. koncepcja ustanowionego przez  Boga modelu społeczeństwa podzielonego na trzy grupy:

– wojowników

– duchownych

– pracujących

2. Podstawowe cechy społeczeństwa stanowego:

a. odrębny system prawny

b. odrębne sądownictwo

c. samorząd stanowy

d. dziedziczna przynależność do stanu

– nie dotyczyła duchowieństwa

nobilitacja – nadanie szlachectwa osobie niższego stanu

2. Kształtowanie się stanów:

a. duchownego

b. rycerskiego (później szlacheckiego)

c. mieszczańskiego

d. chłopskiego

3. Nadawanie przez władców przywilejów generalnych – pierwszym była Wielka Karta Leónu Alfonsa I (1188 r.)

4. Kształtowanie ideowych podstaw dla udziału poddanych we współrządzeniu państwie

a. nawiązanie do zasady prawa rzymskiego: „co wszystkich dotyczy, przez wszystkich powinno zostać rozpatrzone i przyjęte”

b. Marsyliusz z Padwy – sformułował pogląd, że każde prawo powinno być tworzone przez reprezentację społeczeństwa i zgodnie z wolą ludu

5. Monarchia stanowa – państwo, w którym władza monarchy jest ograniczona przez reprezentację stanu szlacheckiego, duchownego oraz mieszczaństwo

 

II. Monarchia stanowa w Anglii

1. Osłabienie pozycji monarchii za panowania pierwszych władców z dynastii Plantagenetów

a. konflikt Henryka II z arcybiskupem Canterbury Tomaszem Becketem

– powodem próba ograniczenia kompetencji duchownych i obciążenia ich podatkami

– męczeńska śmierć Tomasza Becketa – 1170 r.

– przyznanie zmuszony był przyznać duchowieństwu immunitety sądowy i skarbowy

b. nasilenie się konfliktu za panowania Ryszarda Lwie Serce (1189-1199 r.) i Jana bez Ziemi (1199-1216 r.)

c. ogłoszenie przez Jana bez Ziemi Wielkiej Karty Swobód (Magna Charta Libetatum) – 1215 r.

ograniczenie władzy króla w sferze sądowej i skarbowej

gwarantem przestrzegania Wielkiej Karty Swobód komisja złożona z 25 baronów

prawo do wypowiedzenia posłuszeństwa królowi w przypadku łamania przez niego postanowień Wielkiej Karty Swobód

2. Powstanie parlamentu angielskiego

a. wojna domowa za panowania Henryka III (1216-1272 r.) spowodowana łamaniem przez niego Wielkiej Karty Swobód

b. zwołanie pierwszego parlamentu przez przywódcę opozycji Szymona de Montford1264 r.

c. zwołanie przez króla Edwarda I tzw. parlamentu wzorcowego1295 r.

d. skład parlamentu angielskiego:

Izba Lordów

Izba Gmin

 

III. Powstanie Stanów Generalnych we Francji

1. Likwidacja rozbicia feudalnego i dążenie do zjednoczenia Francji w XII-XV w.

2. Reformy Ludwika IX Świętego (1226-1270 r.)

a. przeprowadzenie reformy administracyjnej

b. wprowadzenie zakazu wojen prywatnych

c. powołanie rady królewskiej

3. Reformy Filipa IV Pięknego

a. prowadzenie kosztowych wojen z Anglią i Flandrią

b. ogłoszenie zasady suwerenności monarchii

– władca nie podlega władzy ani cesarza ani papieża

– władca posiada prawo nakładania podatków na swoich poddanych

4. konflikt z papieżem Bonifacym VIII

5. Zwołanie przez Filipa IV Sanów Generalnych w celu uzyskania poparcia – 1302 r.

a. skład Stanów Generalnych:

– stan szlachecki

– stan duchowny

– stan trzeci

b. kompetencje Stanów Generalnych

– uchwalenie podatków

– przedstawianie monarsze skarg i zażaleń

– wybór króla w przypadku wygaśnięcia dynastii

 

Spis treści

 

Galeria ilustracji

 

Strona główna

Notatki z historii dla gimnazjum

Notatki z wiedzy o społeczeństwie. Zakres rozszerzony