Niedługi film o szkole       Strona internetowa szkoły           Profile naszych klas

Materiały do nauki historii

 

Udostępnij na Facebooku





Spis treści

 

49. Próby zjednoczenia Królestwa Polskiego

 

I. Przesłanki zjednoczenia Polski

1. Sytuacja na ziemiach polskich w połowie XIII w.

a. rozrodzenie się dynastii Piastów przyczyniło się do dalszych podziałów dzielnicowych

– około 1285 r. istniało już 19 księstw

b. całkowity upadek zasady pryncypatu spowodował, ze w drugiej połowie XIII w. wszystkie księstwa piastowskie funkcjonowały jako odrębne państwa

c. pogłębienie się partykularyzmów dzielnicowych

– zanik ogólnopolskich więzi

– częste przypadki wojen międzydzielnicowych

– podział państwa i konflikty między Piastami przyczyniły się do wzmocnienia pozycji możnowładztwa

2. Czynniki integrujące państwo polskie w XII-XIII w.

a. wzrost zagrożenia zewnętrznego ze strony:

– Brandenburgii

– zakonu krzyżackiego

– Prusów

– Litwinów

– Tatarów

b. działalność Kościoła na rzecz zjednoczenia

– istnienie arcybiskupstwa polskiego i organizacji kościelnej utworzonej w okresie jedności państwa

– kult św. Stanisława – legenda o cudownym zrośnięciu się ciała świętego

– budzenie świadomości narodowej – działalność arcybiskupa Jakuba Świnki na rzecz obrony języka polskiego

c. dążenie mieszczan do przezwyciężenia rozbicia dzielnicowego w celu likwidacji przeszkód  w handlu

d. dążenie rycerstwa do przezwyciężenia rozbicia dzielnicowego w celu

– zakończenia wyniszczających wojen

– utrwalenia i zabezpieczenia wywalczonej przez nich w okresie rozbicia pozycji społecznej

e. świadomość ciągłości jednej dynastii

f. pojęcie Korony Królestwa PolskiegoCorona Regni Poloniae

g. wymieranie niektórych linii książąt piastowskich

– testamenty

– tzw. układy o przeżycie

 

II. Główne ośrodki jednoczenia Polski

1. Śląskmonarchia Henryków Śląskich

a. zjednoczenie Śląska, Małopolski i znacznej części Wielkopolski przez Henryka I Brodatego

b. dołączenie przez Henryka II Pobożnego do ziem odziedziczonych przez Po Henryku I Brodatym reszty Wielkopolski

c. rozpad monarchii Henryków Śląskich po śmierci Henryka II Pobożnego – poległ w bitwie pod Legnicą – 1241 r.

d. działalność Henryka IV Probusa

– skupił władzę na Śląsku i w Małopolsce

– podjął starania o koronę królewską

– umierając zapisał Kraków Przemysłowi II

e. znaczenie Śląska

– intensywny rozwój gospodarczy

– wzrost zaludnienia

– szybko postępująca urbanizacja

– kult św. Jadwigi z Trzebnicy – żony Henryka I Brodatego i matka Henryka II Pobożnego

2. Małopolska

a. znaczenie Krakowa

– Kraków jako dawna siedziba princepsa

– kult św. Stanisława

b. walki o tron krakowski walka o rządy w Krakowie:

  Władysława Wstydliwego

  Leszka Czarnego

c. walka o tron krakowski między Henrykiem IV Probusem a Władysławem Łokietkiem

– zwycięstwo Henryka IV Probusa

  starania o koronę królewską przerwana nagłą i bezdzietną śmiercią

c. Włączenie się do walki o tron krakowski króla czeskiego Wacława II

  zmusił  księcia wielkopolskiego i spadkobiercę Henryka IV Probusa do rezygnacji z Małopolski

  pokonał Władysława Łokietka

– zmuszenie księstw śląskich do złożenia mu hołdu lennego

3. Wielkopolska – działalność zjednoczeniowa księcia wielkopolskiego Przemysła II

a. znaczenie Wielkopolski

– kolebka państwa polskiego

– tradycyjne miejsce koronacji królów Polski

– stolica metropolii

– kult św. Wojciecha

b. zjednoczenie całej Wielkopolski po śmierci Bolesława Pobożnego

c. odziedziczenie po bezpotomnej śmierci Mściwoja II Pomorza Gdańskiego (umowa o przeżycie)

d. koronacja królewska Przemysła II1295 r.

– koronacja odbyła się w Gnieźnie

– ceremonię przeprowadził arcybiskup Jakub Świnka

e. śmierć Przemysła II

– król Przemysł drugi został zamordowany w Rogoźnie – 1296 r.

– udany zamach najprawdopodobniej został przeprowadzony przez Brandenburczyków przy prawdopodobnym współudziale niektórych możnowładców wielkopolskich

 

III. Panowanie Wacława II w Polsce

1. Rywalizacja o koronę polską po śmierci Przemysła II

a. Henryk Głogowski – spadkobierca Przemysła II

b. Władysław Łokietek

– zajął Pomorze Gdańskie

– opanował część Wielkopolski

– ugoda z Henrykiem Głogowskim – adopcja najstarszego syna Henryka Głogowskiego

2. Włączenie się do walki o panowanie nad Polską króla Czech Wacława II

a. zmusił do uległości Władysława Łokietka

b. zbrojne opanował Wielkopolskę i Pomorze Gdańskie

c. koronacja królewska Wacława II1300 r.

– koronacji dokonał arcybiskup Jakub Świnka

– koronacja odbyła się w katedrze gnieźnieńskiej

3. Rządy Wacława II

a. ustanowił urząd starosty

– na starostów wyznaczał Niemców i Czechów

– starostowie wykonywali władzę administracyjną i sądowniczą

b. proniemiecka polityka Wacława II stała się źródłem oporu rycerstwa polskiego

c. śmierć Wacława II – 1305 r.

d. po śmierci Wacława III (1306 r.) dynastia Przemyślidów wygasła

 

Spis treści

 

Galeria ilustracji

 

Strona główna

Notatki z historii dla gimnazjum

Notatki z wiedzy o społeczeństwie. Zakres rozszerzony