Niedługi film o szkole       Strona internetowa szkoły           Profile naszych klas

Materiały do nauki historii

 

 

Udostępnij na Facebooku





Spis treści

 

II. 12. Polityka zagraniczna ostatnich Jagiellonów

 

I. Jagiellonowie wobec wzrostu zagrożenia moskiewskiego

1. Podboje Wielkiego Księstwa Moskiewskiego za panowania Iwana III Srogiego

a. zajęcie Wiaźm i terenów nad Oką

b. zajęcie ziemi czernihowskiej, siewierskiej i części smoleńskiej – 1503 r.

2. wznowienie działań wojennych w 1507 r.

a. zdobycie przez wojska moskiewskie Smoleńska 1514 r.

b. zwycięska dla wojsk polskich bitwa pod Orszą1514 r.

 

II. Węgry i Czechy w polityce Jagiellonów

1. Zjazd w Wiedniu1515 r .

a. w zjeździe uczestniczyli:

  Zygmunt I Stary  – król Polski

Maksymilian I Habsburg – cesarz

Władysław Jagiellończyk – król Czech i Węgier

b. zobowiązania Maksymiliana I:

– poparł plany zorganizowania antytureckiej krucjaty

– zobowiązał się zaprzestać popierania Moskwy przeciwko Polsce

– zobowiązał się zaprzestać popierania Zakonu Krzyżackiego przeciwko Polsce

c. zobowiązania Jagiellonów:

– oddanie Habsburgom tronów Czech i Węgier w przypadku wymarcia panującej tam linii męskiej Jagiellonów

– małżeństwa: Ludwika z wnuczką Maksymiliana I oraz siostry Ludwika z wnukiem Maksymiliana Ferdynandem

2. objęcie tronów Węgier i Czech po śmierci Władysława Jagiellończyka przez Ludwika II Jagiellończyka

3. bitwa pod Mohaczem1526 r.

a. zwycięstwo wojsk tureckich Sulejmana II Wspaniałego

b. śmierć Ludwika II

c. objęcie tronu czeskiego przez Ferdynanda

d. wybuch wojny domowej na Węgrzech (Jan Zapolya)

 

III. Mołdawia w polityce polskiej

1. Rywalizacja o Mołdawię miedzy Polską, Węgrami i Turcją

2. Dążenie do niezależności hospodara mołdawskiego Stefana Wielkiego

3. Wyprawa na Mołdawię Jana I Olbrachta  – 1497 r.

a. klęska wojsk polskich

b. sojusz polsko-mołdawski przeciwko Turcji

c. wznowienie konfliktu polsko-mołdawskiego o Pokucie

– za jęcie przez hospodara Pokucia

– zwycięstwo wojsk polskich pod Obertynem (hetman Jan Tarnowski) – 1531 r.

– odzyskanie przez Polskę Pokucia

 

IV. Hołd pruski – 1525 r.

1. Ostatnia wojna  z zakonem krzyżackim (1519-1521)

a. zawiązanie koalicji antypolskiej przez Albrechta Hohenzollerna

– udział w koalicji zakonu, Moskwy, Brandenburgii i cesarstwa

– wypowiedzenie wojny zakonowi przez Polskę – 1519 r.

b. działania wojenne

– oblężenie przez wojska polskie Kwidzynia i Pasłęka

– blokada krzyżackich przez polską flotę kaperską

2. Wzrost wpływów luteranizmu w państwie zakonnym

3. Traktat krakowski1525 r.

a. sekularyzacja zakonu krzyżackiego

b. ustanowienie Księstwa Pruskiego (Prus Książęcych) – władzę obejmuje Albrecht Hohenzollern jako dziedziczny książę

4. Hołd pruski Albrechta Hohenzollerna1525 r.

a. Księstwo Pruskie lennem Polski

b. prawa i obowiązki Albrechta Hohenzollerna i jego następców

– prawo do zasiadania w polskim senacie

– obowiązek pomocy królowi Polski

– król Polski ma prawo rozstrzygania sporów między księciem a jego poddanymi

 

V. Walka o dominium Maris Baltici (o dominację nad Bałtykiem)

1. Sytuacja w basenie Morza Bałtyckiego

a. upadek znaczenia zakonu kawalerów mieczowych w Inflantach

b. wzrost potęgi Danii i Szwecji

c. rywalizacja Polski, Litwy, Szwecji, Danii i Rosji o wpływy w Inflantach

d. dążenia ekspansjonistyczne Moskwy, zmierzające do wywalczenia dostępu do portów bałtyckich

–  wymuszenie na wielkim mistrzu przywilejów handlowych

–  zajęcie przez wojska Iwana IV Groźnego Dorpatu i Narwy – 1558 r.

–  rozwój tzw. „żeglugi narewskiej”

e. przymierze polsko-litewskie przeciwko Moskwie – 1557 r.

2. I wojna północna (1563-1570)

a. sekularyzacja zakonu kawalerów mieczowych w Inflantach

– złożenie przez  Gottharda Kettlera hołdu lennego Zygmuntowi II Augustowi  – 1561 r.

– wprowadzenie w całym kraju luteranizmu

–  objęcie przez Kettlera Kurlandii i Semigalii w dziedziczne lenno

b. wojna sprzymierzonych: Polski, Litwy i Danii z Moskwą i Szwecją

c. zmiana przymierzy

– wstąpienie na tron Szwecji Jana III Wazy żonatego z siostrą Zygmunta II Augusta Katarzyną Jagiellonką

– sojusz polsko- szwedzki przeciwko Danii i Rosji

b. działania polskiej floty kaperskiej

– utworzenie Komisji Morskiej

– konflikt Zygmunta II Augusta z gdańszczanami

– wydanie tzw. Statutów Karnkowskiego – zawierała zasady sprawowania przez króla zwierzchnictwa nad żeglugą i Gdańskiem

– zniszczenie polskiej floty przez Danię

c. zakończenie I wojny północnej – 1570 r.

– pokój w Szczecinie między Danią i Szwecją

– rozejm polsko-moskiewski

– Polska zatrzymała Inflanty, a Moskwa Narwę i Dorpat

– Szwecja otrzymała Estonię

 

VI. Przyłączenie Mazowsza do Korony

1. Przyłączenie do Korony południowej części Mazowsza przez Kazimierza IV Jagiellończyka    (1462-1476)

2. Włączenie do Korony Płocka przez Jana I Olbrachta  po bezpotomnej śmierci Janusza II

3. Przyłączenie pozostałej części Mazowsza po śmierci ostatnich książąt (1524-1525)

 

Spis treści

 

Galerie
Scenariusze do kursu technik skutecznego uczenia się

Tematyczna bibliografia artykułów z miesięcznika "Mówią Wieki"