Niedługi film o szkole       Strona internetowa szkoły           Profile naszych klas

Materiały do nauki historii

 

 

Udostępnij na Facebooku

    





Spis treści

 

41. Sejm Czteroletni i drugi rozbiór Polski

 

I. Sejm Wielki (1788-1792 r.)

1. Geneza Sejmu Czteroletniego

a. korzystna sytuacja międzynarodowa – wznowienie wojny rosyjsko-tureckiej

b. aktywizacja króla i elit szlacheckich w Polsce

c. zmiana świadomości szlachty i mieszczaństwa polskiego pod wpływem ideologii oświeceniowej

d. uzyskanie przez Stanisława Augusta Poniatowskiego zgody carycy Katarzyny II na zwołanie sejmu (spotkanie w Kaniowie)

2. Działalność Sejmu Wielkiego

a. stronnictwa sejmowe

– dworskie (królewskie)

– hetmańskie (Ksawery Branicki, Seweryn Rzewuski)

– patriotyczne (Adam Kazimierz Czartoryski, Ignacy Potocki)

b. presja społeczna na sejm

 literatura polityczna – Kuźnica Kołłątajowska

Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego Stanisław Staszic

  „czarna procesja” – manifestacja mieszczaństwa z Janem Dekertem na czele

– oddziaływanie ideowe rewolucji francuskiej na obrady sejmu

c. marszałkowie skonfederowanego sejmu:

Stanisław Małachowski – marszałek koronny

Kazimierz Nestor Sapieha – marszałek litewski

d. najważniejsze decyzje sejmu

– zawiązanie konfederacji

– zniesienie Rady Nieustającej

aukcja wojska – zwiększenie liczby wojska do 65 tys. (pierwotnie do 100 tys.)

– ustanowienie nowego podatku

– zawarcie sojuszu z Prusami – Fryderyk Wilhelm II

– w 1790 r. przedłużono działalność na następne dwa lata; przeprowadzono nowe wybory – Sejm Wielki działał w podwójnym składzie

Ustawa o sejmikach – pozbawienie praw politycznych szlachty nieposesjonatów

Prawo o miastach królewskich

– uchwalenie Konstytucji 3 maja – Uchwały rządowej

 

II. Ustrój Rzeczpospolitej pod rządami Konstytucji 3 maja

1. Autorzy Konstytucji 3 maja

Stanisław August Poniatowski

Ignacy Potocki

Hugo Kołłątaj

– Scipione Piattolim

2. Postanowienia ogólne

a. Rzeczpospolita dziedziczną monarchią konstytucyjną

b. zwierzchnictwo narodu

c. monteskiuszowski trójpodział władz

d. rozszerzenie pojęcia naród

e. katolicyzm religią uprzywilejowaną

3. Władza królewska

a. ustanowienie monarchii dziedzicznej – po śmierci Stanisława Augusta Poniatowskiego – saska dynastia Wettinów

b. król na czele władzy wykonawczej – Straży Praw

4. Władza ustawodawcza

a. dwuizbowy sejm

– izba poselska – głosowanie większością głosów (zniesienie liberum veto)

– senat

b. wybierany na dwa lata

c. „zawsze gotowy”

5. Władza wykonawcza – Straż Praw

a. skład:

– król

– prymas

– pięciu ministrów

– marszałek sejmu (bez prawa głosu)

– następca tronu (bez prawa głosu)

b. ministerstwa:

– edukacji

– wojska

– skarbu

– spraw wewnętrznych

– spraw zagranicznych

5. Władza sądownicza

a. stanowe sądy

b. niezależne od pozostałych władz

6. Stany

a. pozbawienie praw politycznych szlachtę nieposesjonatów

b. rozszerzenia praw mieszczan w dobrach królewskich

– wolność osobista

– prawo nabywania dóbr ziemskich

– prawo do sparowania niższych urzędów i funkcji oficerskich

– możliwość nobilitacji dla właścicieli dóbr ziemskich i za zasługi dla kraju

– wprowadzenie do sejmu plenipotentów miast

 

III. Konfederacja targowicka i wojna w obronie Konstytucji 3 maja

1. Pogorszenie się koniunktury politycznej – zakończenie wojny rosyjsko-tureckiej – 1792 r.

2. Starania części magnatów o interwencję carycy Katarzyny II w Polsce

3. Zawiązanie konfederacji targowickiej – kwiecień 1792 r.

– Szczęsny Potocki

– Ksawery Branicki

– Seweryn Rzewuski

4. Wsparcie Katarzyny II dla targowiczan

5. Wojna polsko-rosyjska – 1792 r.

a. zwycięska bitwa pod Zieleńcami Józef Poniatowski i Tadeusz Kościuszko

b. bitwa pod DubienkąTadeusz Kościuszko

c. klęska wojsk polskich księcia Ludwika Wirtemberskiego pod Mirem

d. przystąpienie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do konfederacji targowickiej

e. klęska obrońców Konstytucji 3 maja

 

IV. Drugi rozbiór Polski

a. umowa prusko-rosyjska w Petersburgu – decyzja o drugim rozbiorze Polski – styczeń 1793 r.

b. wejście wojsk pruskich do Gdańska i Torunia

c. sejm grodzieński – 1793 r.

– rozwiązanie konfederacji targowickiej

– aresztowanie obrońców Zjednoczonej Generalności

– milczenie posłów wyrazem zgody na rozbiór Polski

 

Spis treści

 

Galerie
Scenariusze do kursu technik skutecznego uczenia się

Tematyczna bibliografia artykułów z miesięcznika "Mówią Wieki"