Niedługi film o szkole       Strona internetowa szkoły           Profile naszych klas

Materiały do nauki historii

 

 

 

Udostępnij na Facebooku

    





Spis treści

 

III. 4. Ideologie pierwszej połowy XIX w.

 

I. Liberalizm

1. Liberalizm jako doktryna filozoficzna i ekonomiczno-polityczna wykształcił się w XVIII w. w kręgu

2. Czołowi przedstawiciele

a. John Stuard Mill

b. Alexis de Tocqueville

c. Benjamin Constant

3. Główne hasła programowe liberalizmu:

a. postulat respektowania podstawowych praw i wolności

– wolności osobistej

– wolności słowa

– wolności religijnej

– równości wobec prawa

b. uznanie własności prywatnej za naturalny wyraz wolności osobistej człowieka oraz źródło inicjatywy i wolnej konkurencji

c. liberalizm akcentuje indywidualizm jednostki

d. zewnętrznego i porządku wewnętrznego  („państwo to stróż nocny”)

4. Liberalizm negował:

a. monarchię absolutną i feudalny ustrój państwa

b. socjalizm i rewolucję

5. Liberałowie postulowali zniesienie nierówności stanowej, ale akceptowali nierówności ekonomiczne – uzależnianie praw wyborczych od cenzusu ekonomicznego

6. Liberalizm ekonomiczny leseferyzm – (pozwólcie czynić) – postulat ograniczenia roli państwa do zapewnienia bezpieczeństwa

a. twórcą Adam Smith

b. kluczowe hasła programowe:

– postulat swobodnej działalności gospodarczej

– gwarancja nienaruszalności własności prywatnej

 

II. Konserwatyzm

1. Konserwatyzm – ideologia społeczno-polityczna uznająca za naczelne dobro „stary porządek” społeczno-polityczny i cały związany z nim system wartości.

2. Czołowi przedstawiciele:

a. Edmund BurkeRozważania o rewolucji we Francji

b. Joseph de Maistre

c. François- René de Chateaubriand – wydawca pisma “Conservateur”

3. Konserwatyzm uznawał:

a. władzę absolutną monarchii

b. system stanowy

c. nierówności jako naturalne i ustanowione przez Boga

d. świętość rodziny

e. w gospodarce – własność prywatną

d. szczególną rolę tradycji oraz religii i Kościoła w życiu społecznym

4. Konserwatyzm negował:

a. liberalizm

b. radykalne ruchy społeczne

 

III Narodziny ruchu robotniczego w Anglii

1. Luddyzm

a. działalność Nedda Ludda

b.  niszczenie maszyn

2. Początki związków zawodowych

3. Czartyzm

a. pierwszy masowy ruch robotników angielskich w latach 1836-1848

b. program sformułowany w karcie praw ludu (People's Charter)

c. postulaty:

– praw wyborczych dla robotników

– dostępu do funkcji poselskich dla osób niezamożnych

d. działalność polegająca na zbieraniu podpisów pod petycjami do parlamentu

e. utworzenie Ogólnokrajowego Stowarzyszenia Czartystów – 1840 r.

 

III. Socjalizm utopijny

1. Socjalizm utopijny – termin wprowadzony przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa dla określenia nierealnych (utopijnych) koncepcji przebudowy społeczeństwa.

2. Nazwa nawiązuje do dzieła Tomasza Morusa (1478-1535 r.) – Utopia

3. Czołowi przedstawiciele socjalizmu utopijnego

a. Claude Sain-Simon (1760-1825)

– projektował powstanie społeczeństwa industrialistów

  domagał się uspołecznienia środków produkcji

– był przeciwnikiem zarówno anarchii kapitalistycznej jak i walki klasowej i rewolucji

b. Charles Fourier (1772-1837 r.)

– postulował zakładanie falansterów – organizacji spółdzielczych opartych na wspólnej pracy

– proponował dzielić wytworzony produkt wg pracy, kapitału i talentu

c. Robert Owen (1771-1852 r.)

– walczył o ustawodawstwo fabryczne

– był zwolennikiem uspołecznienia środków produkcji

– prowadził w swojej fabryce eksperymenty w zakresie pracy i płacy

– był jednym z twórców ruchu syndykalistycznego

– w Stanach Zjednoczonych stworzył osadę spółdzielczą, która jednak zbankrutowała

 

IV. Początki komunizmu

1. Czołowi teoretycy:

a. Karol Marks (1818-1883 r.)

b. Fryderyk Engels (1820-1895 r.)

2. Marksiści – zwolennicy – poglądów Marksa

3. Program został zawarty w „Manifeście komunistycznym” (1848 r.)

4. Główne cechy charakterystyczne marksizmu

a. całkowita równość socjalna wszystkich ludzi

b. program budowy społeczeństwa bezklasowego, opartego na społecznej własności środków produkcji i równym podziale dóbr

c. proletariat (robotnicy) wiodącą klasą społeczną

 

Spis treści

 

Galerie
Scenariusze do kursu technik skutecznego uczenia się

Tematyczna bibliografia artykułów z miesięcznika "Mówią Wieki"